Data vertalen naar een plaatje

Je wilt iets met bewegingsanalyse en je wilt graag naar het buitenland. Bij voorkeur naar Zwitserland. Bart Klaassen zocht en vond. De student Biomedical Engineering ging voor een internship naar Zürich. Bij de Vetsuisse faculteit van de Universität Zürich voerde hij metingen uit bij IJslandse paarden en analyseerde hij data van hooggetrainde dressuurpaarden.

Bart Klaassen

Bart Klaassen: ‘We bestuderen in hoeverre verschillende posities van het hoofd en de nek de beweging van het paard beïnvloeden.

’Bart Klaassen (23) houdt wel van Zwitserland. ‘Een luxueus en prachtig land qua natuur. De historische binnenstad van Zürich is erg mooi. Het is leuk om daar te wonen en te genieten van de omgeving.’ Met bewegingsanalyses heeft hij ook wel wat. ‘Ik wilde daar meer over te weten komen. Tijdens mijn bachelor heb ik me verdiept in de human sensory system. Nu wilde ik meer inzicht krijgen in het bewegen zelf, de gangbeeldanalsye.’

De student vertelt dat er al veel kennis is over lichaamsbewegingen van de mens, maar dat de analyse van dieren met de nieuwste technieken nu pas komt. ‘Enkele instellingen zijn bijvoorbeeld bezig met de analyse van paardbewegingen.’ En daar heeft de student ook wel wat mee. Hij groeide thuis, vlak bij Utrecht, met paarden op. ‘Mijn ouders hebben er twee. Mijn moeder doet mee met menwedstrijden. Wij helpen vaak mee met het optuigen van de dieren en met het materiaalvervoer, maar het leukste blijft om op ruig terrein door het bos te rijden.’

De Vetsuisse Faculty van de University of Zürich waar Klaassen twee maanden metingen verrichtte, houdt zich bezig met de kinematica van paarden. ‘Centraal staat de gangbeeldanalyse (equine gait analyses). We bestuderen in hoeverre verschillende posities van het hoofd en de nek de kinematica (de beweging) van het paard beïnvloeden.’ Hij laat vijf plaatjes zien waarop hoofd en nek in andere posities verkeren. ‘Van extreem gebogen tot extreem omhoog en de standen die er tussen zitten. Door de bewegingsanalyse willen we er achterkomen wat de beste houding is voor dressuurtraining. Daar is namelijk veel discussie over onder trainers en rijders en er is weinig wetenschappelijke data beschikbaar. Door te meten heb je wetenschappelijk bewijs welke hoofd- en nekpositie van het paard je het beste kunt hanteren.’ Bij IJslandse paarden bestudeert de student het effect van het bekappen van hoeven en de positie van het zadel en de rijder op de rug. ‘Een andere tak van sport waarover eveneens veel discussie is.’

Zoals alles in de paardenwereld zijn de metingen ook erg duur. ‘We gebruiken goed getrainde toppaarden uit allerlei landen. De crème de la crème. Meestal komt de eigenaar of ruiter zelf mee om het paard te berijden tijdens de metingen.’ Daarvoor komen de dieren in een meetopstelling te staan. ‘Ze draven op een loopband. Nee, niet eentje die je in de sportschool ziet. Dit is een speciaal ontwikkeld exemplaar en kost wel drie ton.’ Onder de loopband zit een krachtplaat met sensoren. ‘Wanneer het paard goed op gang is, meten we vijftien seconden. Als we weten wanneer het linker voorbeen neerkomt en weer wordt afgezet, kunnen we alle loopcycli (links, rechts, links, rechts) die in de vijftien seconden plaatsvinden, bepalen. Een paard loopt in vijftien seconden namelijk nooit exact dezelfde cyclus. Met de samengevoegde data kun je wel een algemene genormaliseerde cycle per paard krijgen.’

Het dier zit volgeplakt met reflectiemarkers en er staan twaalf highspeed infrarood camera’s omheen. Kosten per stuk: tienduizend euro. De camera’s registreren de posities van de markers. ‘Met software kunnen we deze registratie driedimensionaal weergeven.’ Het doel van het onderzoek is de kinematische effecten van de hoofd- en nekpositie bij dressuurpaarden op een visuele manier presenteren. De vraag waar de student nu mee worstelt is wat hij precies wil laten zien. ‘We zijn druk bezig met het analyseren van alle meetgegevens. De hamvraag is hoe zetten we de data op papier? Ik ben erg visueel ingesteld. Mijn doel is om de gehele rug van deze paarden te modelleren en de resultaten te vertalen naar een plaatje zodat zowel clinici als engineers het kunnen begrijpen en toepassen. ’

Bart Klaassen: ‘We bestuderen in hoeverre verschillende posities van het hoofd en de nek de kinematica (de beweging) van het paard beïnvloeden.’ Foto: Arjan Reef.

Een eerste visualisatie is te vinden op: http://www.youtube.com/watch?v=O1YxCGj1q4M

Sandra Pool