`Goede docent durft zich beetje bloot te geven'

Soms blijven studenten nog wel een uur na zijn college bij hem hangen, voor discussie en vragen. Leuk, vindt Alexander Brinkman (34) dat dan. `Want zo krijg je er iets voor terug.' De docent technische natuurkunde won vorige week de Centrale Onderwijsprijs en mag zich daarmee een jaar lang `de beste docent van de UT' noemen.

Zijn colleges zijn volgens Alexander Brinkman zelf een mix van anekdotes en `de dingen die om mij heen gebeuren'. En als het gaat om een lastig te bevatten begrip als teleportatie, dan maakt hij er gewoon een filmpje bij. `Dat is vooral handig als ik voor een breed publiek mijn onderzoek moet uitleggen. Voor studenten maak ik ook wel eens filmpjes om iets te verduidelijken, maar dat is dan toch vaak weer bij een opstelling.'

Maar of dat de reden is dat hij doordrong tot de finale van de Onderwijsprijs? Dat hij jong is, net als de andere twee finalisten Pascal Wilhelm en Mark van Vuuren, speelt vast ook mee. `Ik denk wel dat studenten dan net wat gemakkelijker op je afstappen. Maar wat belangrijk is, is dat je je als docent een beetje bloot durft te geven. Studenten vinden niets zo mooi als dat jij toegeeft dat je als student ook moeite had met dit vak: goede studenten die het al lang snappen worden dan gestimuleerd om nog meer hun best te doen, mindere studenten herkennen iets van hun problemen, en dat helpt ze dan', zegt Brinkman.

Een belangrijke boodschap tijdens zijn colleges is: `neem nooit zomaar iets aan'. `Ik zeg altijd: je kunt de voorgekauwde theorie allemaal best leren, maar eigenlijk moet je daarna met die stof aan de gang. Ook als het gaat om theorieën van Einstein. Het moet prikkelen, aanzetten tot denken. Daarom vind ik het ook zo leuk als studenten na colleges nog willen nadiscussiëren over iets.'

Brinkman vindt dan ook niet dat een goede docent per definitie iemand is die goede uitleg geeft. `Dat lijkt op zich wel logisch. Toen ik zelf nog studeerde vond ik dat ook goede docenten. Natuurlijk probeer ik de theorie ook goed uit te leggen, maar ik wil de student ook aan het denken te zetten.'

Naast docent is Brinkman ook een getalenteerd onderzoeker. In 2007 kreeg hij een Vidi-beurs van 600.000 euro, waarmee hij zijn onderzoek naar quantumcryptografie kon financieren. `Ruwweg vul ik zo'n tachtig procent van mijn tijd met onderzoek, de rest gaat naar onderwijs. Maar ook tijdens het onderzoek ben ik toch veel bezig met dingen uitleggen en proberen te begrijpen. Het onderwijs is dus wel een continue factor. Het is ook niet zo dat ik het liefst het een doe of het ander. Juist die combinatie maakt mijn vak als wetenschapper mooi.'

En dat geldt volgens Brinkman ook voor allerlei andere `randzaken'. `Zoals voorlichting. Ik geef ook colleges aan middelbare scholieren, dat maakt mijn werk ook leuk. Bovendien ben ik van mening dat je goed onderwijs zult moeten geven om de wetenschap verder te krijgen. Alleen op die manier creëer je goede wetenschappers.'

Het begint allemaal met enthousiasme voor het vak, vindt Brinkman. Zelf doceert hij vier vakken, zowel aan master- als bachelorstudenten. Er zit wel verschil in het lesgeven aan die twee groepen, zegt hij. `Met masterstudenten werk ik in kleinere clubjes en ga ik meer de diepte in. Bachelorstudenten krijgen meer hoorcollege en dat vraagt van mij meer voorbereiding. Hoe krijg ik immers honderd man betrokken bij de stof? Dan is het toch wel een uitdaging om voor interactie te zorgen. Zeker op maandagmorgen kwart voor negen.'

Brinkman is bereid ver te gaan voor zijn studenten. `Een student in zijn afstudeerfase wil nog wel eens in het weekend voor de deadline bij mij thuis aankloppen. Nee hoor, dat vind ik niet erg. Vooral niet als ze de moeite hebben genomen om het hele telefoonboek af te bellen op zoek naar de juiste Brinkman.'

Uiteindelijk `betaalt het zich terug', denkt hij. `Want die topstudenten willen wij natuurlijk ook graag behouden.' Voor echte talenten regelt hij dan ook graag een stage op een prestigieus instituut als het MIT of Harvard. `Op het MIT heb ik zelf ook gestudeerd, dus heb ik er persoonlijke contacten.'

Met de Onderwijsprijs is Brinkman `erg blij'. `Als ik dan op de site van studievereniging Arago lees `Dat Alexander nog maar veel topcolleges mag geven', is dat toch wel heel erg leuk. Het zegt wel wat over mijn passie voor het vak.'

Alexander Brinkman: `Een goede docent is niet per definitie iemand die goede uitleg geeft.' (Foto: Arjan Reef)