IMPACT afficheert zich als hét engineerings-instituut

De bekendmaking van de overstap van hoogleraar en impact-directeur Hans Kuipers naar Eindhoven begin maart kwam op het moment dat het instituut druk bezig was een nieuwe koers te bepalen. Het gekozen profiel energy and resources wordt nu verder uitgewerkt. Impact moet zichtbaarder worden, zich neerzetten als hét engineeringsinstituut van de UT en nog meer samenwerking zoeken met het bedrijfsleven en andere instituten. Intern kan geschoven worden met budgetten voor researchgroepen.

De tijdelijke vervangers van Hans Kuipers, hoogleraren Leon Lefferts (katalytische processen en materialen) en Fred van Houten (ontwerp, productie en management), houden vast aan het door hem ingezette pad. De focus in het onderzoek ligt op energy and resources. Die keuze vloeide voort uit een visitatierapport van najaar 2009 waarin (naast veel waardering) kritiek werd geleverd op het -op het oog- gesplitste profiel van IMPACT: energie en duurzame materialen. `Dat lijken twee bloedgroepen, maar dat is niet zo', aldus Jan Emmerzaal, de zakelijk directeur van het instituut. `Daarom willen we ons onderzoek nu onder één label brengen.' Bij resources gaat het om verantwoord gebruik van hernieuwbare grondstoffen en het cradle2cradle-concept. Energie omvat zowel het genereren ervan als het transport, de opslag en het efficiënt gebruik.

Op dit moment zijn de drie leiders van het instituut druk bezig het profiel verder in te kleuren en zwaartepunten aan te leggen. Dat kan gevolgen hebben voor de betrokken leerstoelen. Onder andere de groepen die onderzoek doen naar biomassa lijken versterkt te worden. Sommige vakgroepen zullen minder geld krijgen, andere zullen misschien nadrukkelijker moeten samenwerken en het kan ook zijn dat leerstoelen beter passen binnen een ander instituut. Impact beslist niet over het voortbestaan van een leerstoel. Dat is de verantwoordelijkheid van de faculteit. Als het instituut een leerstoel echter flink kort in de middelen, zal deze groep of moeten krimpen of meer activiteiten moeten ontplooien waarmee geld van buiten kan worden gehaald.

Als het om de zichtbaarheid van de UT-instituten gaat, stalen MESA+ en MIRA de afgelopen periode de show. Emmerzaal, Lefferts en Van Houten geven eensgezind toe dat Impact aan zijn visibility moet werken. Geboekte successen moeten naar buiten worden gebracht. `We moeten ons profileren als hét instituut voor engineering', legt Van Houten uit. `De signatuur van IMPACT is dat we oplossingen zoeken voor maatschappelijke problemen, zoals het energieprobleem of het tekort aan grondstoffen. Als technische universiteit moet je een instituut hebben met een engineeringssmoel. Dit is typisch het profiel van Impact.'

Die nadruk op oplossingen voor grote maatschappelijke problemen maakt Impact bovendien een interessante partner voor grote bedrijven en overheden. Volgens Emmerzaal weet zijn instituut in toenemende mate externe onderzoeksmiddelen aan te trekken. Die samenwerking moet worden versterkt. Bovendien wil het drietal nadrukkelijk partners zoeken bij andere (technologische) instituten en universiteiten. Op het gebied van biomassa denkt men bijvoorbeeld aan het intensiveren van de samenwerking met Wageningen. Een groep studenten voert op dit moment een scan uit naar welk onderzoek op het gebied van energy & resources bij andere nationale instituten gedaan wordt. De uitslag hiervan volgt deze zomer. Aan de hand daarvan wordt gekeken welke partijen interessant zijn voor samenwerking.

Biovergassing (deze opstelling staat in het Hogedruklab) ziet het instituut als een belangrijk onderzoeksgebied. (Foto: Gijs van Ouwerkerk)

Wetenschappelijk directeur

Tot 1 oktober nemen Leon Lefferts en Fred van Houten de functie van wetenschappelijk directeur van Impact waar. De opvolger van Hans Kuipers zal dan benoemd moeten worden, al wordt er voorzichtig rekening mee gehouden dat er dan nog geen nieuwe WD klaar zal staan. Omdat het een bijzondere functie is, ligt er geen kant-en-klare profielschets klaar. Volgens Jan Emmerzaal, zakelijk directeur van Impact, moet Kuipers' opvolger wortels hebben in het universitaire leven, een autoriteit zijn op zijn vakgebied en tegelijkertijd bestuurlijke ervaring hebben. `Nee, daar lopen er niet al te veel van rond. Zo'n proces kost tijd. We willen uiteindelijk een goede WD aanstellen. We kunnen ons geen misser veroorloven.' De nieuwe wetenschappelijk directeur kan zowel van binnen als van buiten komen; dat laten Emmerzaal, Lefferts en van Houten in het midden.

Tenure tracks

Met het vertrek van Hans Kuipers en een groot deel van zijn vakgroep ontstaat direct een grote krater in het onderwijs in de scheikundige technologie. Volgens Leon Lefferts was de bezetting voor het st-onderwijs aan de faculteit TNW al mager sinds de reorganisatie van vier jaar geleden, maar is de nood nu zo hoog dat snelle actie nodig is `om zeker te stellen dat we de opleiding met uitstekende kwaliteit kunnen blijven aanbieden'. `Er moet op korte termijn versterking komen', aldus de hoogleraar. Er is een vacature uitgeschreven voor drie tenure tracks of beginnend hoogleraren, zodat op korte en middellange termijn het onderwijs gewaarborgd blijft. Dit is primair de verantwoordelijkheid van de faculteit TNW, maar Impact ondersteunt deze hersteloperatie omdat het ook het onderzoek kan verbeteren.