Niederländisch, bitte

Niet alleen nieuwe Nederlandse studenten zoeken deze week hun weg op de campus. Ook enkele honderden Duitse eerstejaars proberen hun draai te vinden. Psychologie is als altijd favoriet bij onze oosterburen. Gekscherend wordt wel eens gezegd dat die studie beter in het Duits kan worden gegeven, omdat alleen de docent Nederlands spreekt. Student communicatiewetenschap Jutta Reinke deed onderzoek naar de integratie van Duitse studenten aan de UT. Die kan nog een stuk beter, maar dat vergt ook een inspanning van de Nederlandse studenten.

Simone Kramer

Nederland is voor aankomende Duitse studenten erg aantrekkelijk. De kwaliteit van onderwijs is goed, er is keuze uit 1560 opleidingen en er heerst een internationale sfeer. Voor een aantal studies – waaronder psychologie, maar bijvoorbeeld niet de Engelstalige bachelors – moeten Duitsers eerst het NT2-examen (Nederlands als tweede taal) halen voor ze mogen beginnen. Hierdoor hebben alle studenten een bepaald niveau van de Nederlandse taal en kunnen de Duitse studenten integreren met de Nederlandse.

Jutta Reinke, student communicatiewetenschap onderzocht hoe goed die integratie verloopt. Ze wilde weten welke vooroordelen Nederlandse studenten over de Duitsers hebben en in welke mate de Duitsers aan de UT geïntegreerd zijn. Er bestaan grote verschillen tussen goed en minder goed geïntegreerde Duitsers, zo bleek uit haar onderzoek.

Christine Cramer is begonnen met haar vierde jaar Psychologie en is blij dat ze deze studie in Enschede volgt. ‘In Duitsland is het door de numerus clausus moeilijk om psychologie te studeren. Het onderwijs is ook heel anders, hier aan de UT is het veel persoonlijker.’ Op de vraag of ze zichzelf goed geïntegreerd vindt, geeft ze aan dat ze in Enschede zowel Duitse als Nederlandse vriendinnen heeft en dat ze in gezelschap altijd Nederlands praat. ‘Het is een stuk leuker en de taal gaat vanzelf. Soms praat ik tegen mijn Duitse vriendinnen Nederlands, omdat ik vergeet te switchen naar het Duits.’

Uit het onderzoek van Jutta Reinke blijkt echter dat veel Duitsers elkaar in de pauze of na de colleges opzoeken en Duits met elkaar praten. Minder dan de helft van de Duitse studenten die mee heeft gedaan aan het onderzoek woont samen met Nederlandse huisgenoten. Dit zorgt voor een grote verscheidenheid in de mate van integratie. Nederlandse huisgenoten zorgen voor een actiever studentenleven, een betere spreekvaardigheid en een beter contact met autochtonen en zijn daarom erg belangrijk.

Eerstejaars student Julia Diekmann gaat International Business studeren en was afgelopen zomervakantie druk bezig met de taalcursus. ‘Ik heb meegedaan, omdat ik het leuk vind om met Nederlanders te kunnen communiceren. Het is niet nodig voor mijn studie, maar ik merk dat ik het belangrijk vind om de taal te kunnen spreken in bijvoorbeeld een supermarkt.’

Ook aankomend psychologie student Ferhat Celik hoopt tijdens zijn studie goed met Nederlanders te kunnen communiceren. ‘Ik studeer nu in Enschede, omdat het in Duitsland bijna onmogelijk is om met deze opleiding te beginnen. Ik weet nog niet of ik in Nederland zou willen blijven wonen, maar de cultuur spreekt mij in ieder geval erg aan.’

Hoe open en welwillend sommige Duitse studenten ook zijn, voor een succesvolle integratie wordt ook van de Nederlanders wat verwacht, benadrukt Reinke in haar onderzoek. ‘Het moet van twee kanten komen. De Duitse studenten moeten hun best doen om zoveel mogelijk Nederlands te praten, maar ook de Nederlandse studenten moeten openstaan voor de Duitse.’

Voor Duitse eerstejaars is het bijvoorbeeld vaak lastig om een kamer te vinden in Enschede met Nederlandse huisgenoten. ‘Het hebben van Nederlandse huisgenoten is heel belangrijk, want het vergemakkelijkt het hebben van contact met andere autochtonen en daardoor verbetert het de integratie’, aldus Reinke. ‘Integratie vergt openheid zowel van de Nederlanders als van de Duitsers en hierin kan nog veel verbeterd worden.’


(Foto: Gijs van Ouwerkerk)