Tegen immigratie, niet pro Wilders

Politicologen, sociologen en journalisten zijn allemaal op zoek naar het antwoord op de vraag hoe de Partij Voor de Vrijheid zoveel kiezers voor zich heeft weten te winnen. Bestuurskundestudent Mart Oude Egbrink (22) deed er al onderzoek naar: mensen stemmen op de PVV vanwege de immigratie en niet omdat ze Wilders zo'n goede leider vinden. Eind deze maand studeert hij voor zijn bachelor af op `het electorale succes van de PVV'.

Dat is nog eens een actueel onderwerp.

`Ik was zelfs al voor de verkiezingen klaar. Het onderzoek dat ik heb gedaan gaat over de periode 2006-2008. Ik heb data uit jaarlijkse vragenlijsten van het zogenaamde LissPanel gebruikt. De PVV stond eind 2007 en eind 2008 op 14 zetels in de peilingen. Aan de hand van die vragenlijsten heb ik gekeken waarom mensen op de PVV stemmen.'

Waarom was de PVV in die periode zo succesvol?

`PVV-stemmers blijken van alle kiezers de meest extreme standpunten te hebben over immigratie. De partij dankt een groot deel van het succes in de verkiezingen van 2006 daaraan.'

En de proteststem?

`Die zal ook een rol hebben gespeeld, maar dat heb ik niet onderzocht. Wel heb ik gekeken hoe het leiderschap van Wilders heeft bijgedragen aan zijn succes. In tegenstelling tot wat ik had verwacht, blijken PVV-kiezers de partijleider minder sympathiek te vinden dan andere kiezers de voorman van hun partij. Dat is opvallend want de PVV heeft daar in de peilingen destijds niet onder geleden.'

Had je op grond van je onderzoek verwacht dat de PVV deze verkiezingen zo fors zou winnen?

`Er was natuurlijk groei verwacht, maar zoveel heeft me verbaasd. Uit mijn onderzoek blijkt dat het immigratiestandpunt een belangrijke rol speelde, maar in de afgelopen campagne was de economische crisis veel meer een hoofdpunt.'

Wat was Wilders' succesfactor dan afgelopen verkiezingen?

`Ik denk dat het heel slim is geweest om van de AOW een breekpunt te maken. Traditioneel kent Nederland partijen die zowel links zijn op sociale punten als op immigratie en partijen die op beide gebieden rechts zijn. De PVV is rechts als het gaat om immigratie, maar links op sociaal vlak. Heel handig, want in de economische crisis willen mensen zekerheid, terwijl ook immigratie nog speelt. Maar dit is allemaal speculatie hoor; het valt niet onder mijn onderzoek.'

PVV-kiezers vinden Geert Wilders een minder sympathieke leider; andere kiezers denken gemiddeld positiever over hun eigen partijleider dan PVV'ers, concludeert Mart Oude Egbrink in zijn bacheloronderzoek. (Foto: Arjan Reef)