Topstage in Zürich

Stage lopen bij een van de meest gerenommeerde onderzoeksinstituten ter wereld, dat is niet voor iedereen weggelegd. Wel voor de gedreven studente technische natuurkunde Marieke Snelder. Zij loopt vier maanden stage bij IBM Research in Zürich tussen internationale topwetenschappers.

Het is een warme maandag in juli, maar in de tuin van IBM Research in Zürich is het onder de grote witte parasols prettig toeven. Het uitzicht is prachtig: het researchinstituut ligt aan het Meer van Zürich en wordt omgeven door een glooiend landschap met zicht op de bergen. Wie zou hier nou niet willen werken?

Marieke Snelder kreeg eind april de kans. Op zoek naar een masterstage had de studente – mede dankzij haar goede studieresultaten - verschillende mogelijkheden. Haar docent, professor Hans Hilgenkamp, wees Marieke op een aantal opties. IBM in Zurich? Daar wist ze in eerste instantie niet heel veel van. Hilgenkamp werkte er zelf in de jaren negentig twee jaar als postdoc.

Marieke: ‘Ik ben op internet over het instituut gaan lezen, en toen ik zag wat voor onderzoek er plaatsvindt, dacht ik wel even: woh, dat is gaaf! De beslissing was dus snel genomen. Waarom zou ik naar Australië gaan als ik hier ervaring op kan doen?’

Maar IBM neemt niet zomaar iedereen aan. Dat geldt ook voor stagiairs. Marieke schreef een sollicitatiebrief, een motivatiebrief en stuurde haar cijferlijst naar Zwitserland op. Hans Hilgenkamp gebruikte ondertussen zijn contacten bij IBM en voegde een aanbevelingsbrief voor Marieke toe.

‘Toen kreeg ik op een gegeven moment het bericht dat ze mij een stageplek konden aanbieden. Ik was écht blij, want het is een enorme kans om hier wat te leren. Ik besloot me flexibel op te stellen: voor een masterstage staat drie maanden, maar dat zou bij IBM misschien te kort zijn.’

De studente kreeg te horen dat ze voor vier maanden naar Zwitserland kon komen. De stageopdracht is ‘een hele fundamentele onderzoeksopdracht’, die ze uitvoert bij de Photonic Group, vertelt Marieke in de IBM-tuin. De titel luidt: Modification of Foerster type energy transfer by means of plasmons. Marieke legt uit: ‘Bij forster energy transfer wordt energie van het ene naar het andere molecuul getransporteerd door dipool-dipool interactie. Dat gebeurt op een afstand van circa 50 ångström. Surface plasmons zijn elektromagnetische golven die parallel lopen aan een metaal/diëlectricum-oppervlak. Ik probeer uit te zoeken of ik deze velden van de surface plasmons kan gebruiken om de energieoverdracht tussen moleculen te vergroten. Als dat lukt, dan kan dit gebruikt worden voor toepassingen verschillende toepassingen, bijvoorbeeld lasers.’

Inmiddels is ze al ruim over de helft van haar stageperiode en Marieke is razend enthousiast. ‘Het is hier voor mij net een snoepwinkel’, lacht ze. ‘Leuk en uitdagend. Ik ben met een puzzeltje bezig: wat ga ik zien? Wat ga ik ontdekken? Ik heb net de eindsimulaties afgerond en ga de komende weken de structuren meten. Mijn stagetijd gaat hier heel snel, en ik wil niet terug naar Nederland met het idee dat ik alleen maar heb kunnen ‘snuffelen’ bij IBM. Nee, ik hoop echt dat mijn opdracht tot iets wezenlijks leidt. Ik werk daarom nu ook dagelijks van acht tot zes; ik wil al mijn tijd volop benutten.’

Maar stage lopen in Zwitserland betekent natuurlijk niet alleen maar werken. Al in haar eerste werkweek sloot Marieke zich aan bij de ‘IBM-hobbyclub’, waarmee ze onder andere tripjes naar de bergen maakt. En natuurlijk werd Zürich verkend. Via IBM heeft ze de nodige contacten opgedaan. Bij het instituut werken veel internationale phd-studenten en stagiairs, die net als Marieke relatief kort in Zürich verblijven.

De sfeer binnen IBM is informeel, vindt de UT-studente. ‘Gewoon je en jij, dat is wel prettig. Ook heb ik helemaal niet het gevoel als stagiair te worden behandeld. Ik ben gewoon een collega. Mijn onderzoek wordt serieus genomen. En bij mijn begeleider kan ik altijd aankloppen.’

Dat ze het naar haar zin heeft, is duidelijk. Wel bracht de voorbereiding van deze stage wat rompslomp met zich mee. Omdat Zwitserland niet bij de Europese Unie hoort betekende dat enig regel- en papierwerk. Marieke: ‘Ik heb wat tijd moeten steken in het afsluiten van mijn zorgverzekering. De regels voor medische zorg zijn in Zwitserland anders en daarom moet je van te voren je verzekering aanpassen.’

Verder is het niet gemakkelijk om aan betaalbare woonruimte te komen. Beschikbare appartementen zijn behoorlijk duur en vaak ben je verplicht om voor een langere periode te huren. Marieke kreeg hulp van IBM bij haar zoektocht. ‘Ik heb nu een appartement voor een half jaar kunnen huren en betaal dus twee maanden extra huur, maar een andere mogelijkheid was er niet.’ Het scheelt dat ze van IBM een salaris krijgt, waarvan ze ‘redelijk kan rondkomen’.

Nog even, en het zit erop. Voor Marieke vliegt de tijd om. Later zal deze stage prima op haar CV staan. ‘Maar daar ben ik helemaal niet mee bezig. Na mijn studie wil ik eerst gaan promoveren, daarna zie ik wel verder.’

Eenmaal terug op de UT, moet ze nog één mastervak afronden en dan wacht het afstuderen. En wat als IBM haar vraagt om dat ook in Zürich te doen? Ze lacht: ‘Dan zou ik dat zeker overwegen.’

Marieke Snelder: ‘Ik heb helemaal niet het gevoel dat ik als stagiair behandeld word. Ik ben gewoon een collega en mijn onderzoek wordt serieus genomen.’