Voetbal spannender door sociale heffing

De Europese Unie moet een verbod uitvaardigen op voetbal achter de decoder en een progressieve sociale heffing innen over de inkomsten van voetbalclubs. Op die manier kan de spanning in het voetbal terugkeren en maakt ook een Nederlandse club weer kans om de Champions League te winnen. Dat stelt UT-conoom Tsjalle van der Burg in zijn afgelopen weekend verschenen boek Een kleine economie van het voetbal.

We boffen maar in Nederland met zoveel gratis voetbal op tv. In andere landen is dat volgens Tsjalle van der Burg, sporteconoom in de MB-vakgroep Legal & Economic Governance Studies, wel anders. Italië perst alle samenvattingen van de competitie in vier minuten en Spanjaarden betalen twaalf euro voor alleen de wedstrijd Real Madrid - Barcelona.

`Dit gaat nog maar over het clubvoetbal. In Singapore komen alle WK-wedstrijden achter de decoder en de uitwedstrijden in de kwalificatie van het Engelse elftal werden in Engeland ook alleen maar via betaal-tv uitgezonden', aldus Van der Burg.

Dat we in Nederland om zeven uur met het bord op schoot zitten en alle wedstrijden van Oranje kunnen zien, danken we aan de PvdA, zegt de econoom. `Europa heeft alle landen een lijst op laten stellen met evenementen die beslist niet achter de decoder mogen verdwijnen. Toenmalig staatssecretaris Rick van der Ploeg maakte een erg uitgebreide lijst, met daarop alle wedstrijden van het Nederlands elftal en zelfs de voorwaarde dat Studio Sport op een christelijke tijd wordt uitgezonden. Ook het Prinsengrachtconcert en de Elfstedentocht staan erop.'

`Er is alleen één probleem', schetst Van der Burg. `Nederlandse clubs krijgen veel minder inkomsten uit betaaltelevisie. Als Real Madrid meer betaald krijgt dan Ajax worden de inkomensverschillen alleen maar groter. En zo gauw clubs winst maken, hebben ze de neiging dat aan spelers te besteden. Spelers zullen steeds eerder bij Nederlandse clubs worden weggehaald. Johan Cruyff ging pas weg nadat hij drie Europa Cups had gewonnen met Ajax, maar Van Persie en al die jongens werden veel eerder weggekocht.'
Daarom moet er een verbod komen op voetbal via betaaltelevisie, vindt Van der Burg. Toen er nog geen decoders bestonden, was het product voetbal niet beter dan nu. Bovendien is er volgens de wetenschapper een logische economische reden voor een dergelijk verbod. `Als er meer mensen naar voetbal achter de decoder kijken, gaan de kosten daarvan niet omhoog. Maar als mensen niet kunnen kijken, beleven minder mensen plezier aan voetbal. En dus neemt onze algehele welvaart af.'

`Hier ligt een gouden kans voor de EU. Stel dat een aantal partijen bij de Europese verkiezingen zegt dat ze tegen betaaltelevisie zijn. Dat maakt de Europese politiek een stuk leuker. Wordt Europa eindelijk eens populair. Alle economen zullen zeggen dat het een goede maatregel is. Liefhebbers hebben er baat bij.'

De spelers iets minder, want die zullen hun salarissen zien dalen. `Jammer voor Messi, die gaat misschien een miljoen minder verdienen. Maar de winst voor de totale welvaart, omdat meer mensen kunnen kijken is vele malen groter dan het verlies voor Messi.'

Voetbaleconoom Tsjalle van der Burg pleit voor de invoering van een progressieve sociale heffing op de clubinkomsten. `De grote clubs worden het hardst getroffen. Real kan minder goede spelers kopen en de krachtsverhoudingen op het veld worden evenwichtiger. (Foto: Arjan Reef)

De spanning in het Europese voetbal zal iets toenemen, omdat de inkomensverschillen tussen clubs afnemen, maar voor een serieuze kans op een Nederlandse Champions League-winnaar is meer nodig. `Een progressieve sociale heffing over de clubinkomsten', aldus Van der Burg. `Afhankelijk van hoe je die invoert, betekent dat voor Heracles een ton, voor Twente zes ton, Ajax tien miljoen en Real Madrid negentig miljoen. Ik noem maar wat getallen. Clubs mogen dat geld zelf besteden aan sociale projecten, zoals de ondersteuning van amateurclubs in de regio of wat FC Twente doet met Scoren in de wijk. De grote clubs worden het hardst getroffen. Real kan minder goede spelers kopen en de krachtsverhoudingen op het veld worden evenwichtiger.'

Van de Uefa hoeven we dergelijke maatregelen niet te verwachten, vermoedt Van der Burg. Daar hebben de topclubs de macht. `In theorie is er echter nog een instantie machtiger: de EU. Zo'n progressieve sociale heffing zal er minder snel komen dan een coderingsverbod. Maar onmogelijk acht ik het niet. Alle kleine clubs weten nu dat ze nooit meer de Champions League zullen winnen. Dus voetbal is niet meer leuk voor Ajax, en evenmin voor Tottenham Hotspur. Die clubs zullen voor zijn. En naarmate het publiek beseft dat voetbal steeds minder spanning kent, zal de meerderheid er achter staan. Ook supporters van topclubs, want zij vinden het ook niet leuk als hun ploeg nog maar heel weinig spannende wedstrijden speelt.'

`Als Feyenoordsupporter ben ik eveneens voor', besluit de sporteconoom. `Nog steeds zal mijn club maar eens in de vijftig jaar de Champions League kunnen winnen. Maar dat is nog altijd leuker dan dat ik zeker weet dat we die nooit meer zullen winnen.'

Een kleine economie van het voetbal is te koop in de boekhandel en kost 19,95 euro.