Zonnewagen voor poolexpeditie

Scherpe schotsen en mulle sneeuw. Onderweg op Antarctica kun je van alles tegenkomen. Het bereizen van het koudste continent is een pittige uitdaging. De Nederlandse bergbeklimmer Wilco van Rooijen gaat het avontuur aan. Dit keer niet te voet, maar met een CO2-neutrale wagen. Studenten van de Hogeschool Utrecht bouwen het gevaarte. Zonnewagenkenner en UT-student Tim Plattel begeleidt hen. Gisteren was de aftrap voor de expeditie, met een persconferentie in Utrecht.

Werktuigbouwkundestudent Tim Plattel houdt kantoor in de Bastille. Samen met twee studievrienden, Leon van Dijk (IO) en Jan-Jaap Mastenbroek (WB), runt hij daar het bedrijf Technical Design Student (TDS), dat zich richt op het bieden van passende bijbanen aan studenten. De opdracht voor de Zuidpoolexpeditie kwam via de Studenten Kennisportal binnen. Plattel: `Wilco van Rooijen heeft een nieuwe solar challenge bedacht. Hij wil laten zien dat je overal ter wereld op zonne-energie kunt rijden. Zelfs op de koudste en droogste plek ter wereld.'

Maar dat is het niet alleen wat hem drijft, volgens Plattel. `Wilco weet dat de jongeren van vandaag de bestuurders van morgen zijn. Op dit moment mag er tot 2048 niet geboord worden onder het continent. Maar er zit wel olie. Wat gebeurt er daarna? Wilco hoopt nu al invloed uit te oefenen op de beslissingen die de kids later nemen.'

Van Rooijens nieuwe expeditie loopt parallel met een onderwijsserie van Teleac TV over duurzame energie. Plattel: `Wilco is een bergbeklimmer. Hij weet als geen ander hoe zuinig je met energie moet zijn. En hij is natuurlijk op de mooiste plekken ter wereld geweest. Dat moet bewaard blijven, vindt hij.'Of ik hem heb ontmoet? Ja, zeker. Een leuke man, die het nodige heeft meegemaakt. Heb je zijn voeten gezien? Hij mist alle tenen door bevriezing. Dat gebeurde tijdens zijn laatste expeditie, de beklimming van de K2.'

Terug naar de zonnewagen. Plattel is gevraagd als begeleider vanwege zijn ruime ervaring met het bouwen van een zonnewagen. In 2009 was hij teamleider van het Solarteam Twente. `Mijn kennis ga ik inzetten in Utrecht. De groep bestaat uit twaalf studenten. Ze hebben allemaal een andere studieachtergrond en zijn verantwoordelijk voor het ontwerp, de bouw en de communicatie. Wilco probeert de financiën binnen te halen.' Dat laatste is hard nodig, want alleen al het invliegen vanaf Zuid-Amerika naar Antarctica kost volgens Plattel anderhalve ton.

In december van dit jaar moet een eerste zonnewagen klaar zijn. `De auto krijgt de uitstraling van een buggy. Geschikt voor twee personen. Er zitten ramen en deuren in. Verder is alle luxe en comfort eruit gehaald', aldus Plattel.

De studenten houden verder rekening met extreem lage temperaturen, hard bevroren ondergronden en losse lagen sneeuw. `Je rijdt op dakpannen of op poeder, zei Wilco laatst.' Met de energietoevoer zit het wel snor, volgens Plattel. `De zon schijnt daar 24 uur per dag en draait om je heen. De ontwerpers plaatsten aan beide kanten panelen. Zo is er energie genoeg.'

De snelheid zal rond de vijftien kilometer per uur liggen. `Waarschijnlijk rijden ze in ploegen; zes uur op en zes uur af. Na een dag of tien bereiken ze de top. De route is al uitgestippeld. Die gaat in totaal 1150 kilometer omhoog en hetzelfde traject weer naar beneden.'

In december test expeditieleider Van Rooijen of een prototype van de zonnewagen bestand is tegen de extreme weersomstandigheden. Er wordt nog niet mee gereden. Dat gebeurt een jaar later.

Wilco van Rooijen studeerde aan de Hogeschool van Utrecht en klopte daar aan met zijn vraag. De docenten waren enthousiast, maar wilden wel meer kennis en ervaring bij het project betrekken. Dat vonden ze bij Tim Plattel.`De Technische Universiteit Delft is ook aangeschreven, maar die gaf niet thuis.'

De CTW-hoogleraren André de Boer en Remko Akkerman zijn ook betrokken bij het project. Plattel: `Zij doen een technische review, stellen kritische vragen over de bouw en het materiaal en ze geven nuttige tips. Ik ben er om pijnpunten tijdig te signaleren. Als outsider zie je elementaire dingen. De studenten waren bijvoorbeeld zo ontzettend gericht op het ontwerpen van de aandrijving, dat ze de remmen helemaal waren vergeten.'

Tim Plattel (midde, bij de punt van de zonnewagen) was lid van het Solarteam Twente dat in 2009 deelnam aan Solar Challenge in Australië.