‘Ik moet denken vanuit twee kaders’

Daan de Jong vertrekt woensdag voor vijf maanden naar Kigali, de hoofdstad van Rwanda. De student gezondheidswetenschappen gaat er onderzoek doen naar de geografische invloed op de invoering van een nieuw financieringsbeleid van ziekenhuizen en klinieken.

Sandra Pool

‘Meer inzicht betekent dat er vanuit de overheid meer en beter gestuurd kan worden op de invoering. Dat is belangrijk omdat Rwanda met het nieuwe financieringsbeleid een voortrekkersrol heeft in de regio’, zegt Daan de Jong (23). De student vertelt dat het om een nieuw samenwerkingsproject gaat tussen het Institute for Geo-Information Science and Earth Observation (ITC) en de opleiding gezondheidswetenschappen van de faculteit Management en Bestuur. ‘Ik ga testen of de gewenste samenwerking tussen de twee faculteiten ook echt mogelijk is. Zoeken naar de match dus. Dat vind ik interessant. Het vergt een denkwijze vanuit twee kaders. Daar moet ik nog wel aanwennen. Toen ik mijn onderzoeksvoorstel inleverde, luidde de kritiek dat ik die data eens moest visualiseren. Zo denk ik helemaal niet en dat kost me moeite. Ik ben gewend om vanuit de literatuur te werken.’ De Jong pakt zijn laptop erbij. ‘Kijk, dit plaatje heb ik vervolgens gevonden.’ Op het scherm verschijnt een landkaart van Rwanda opgedeeld in regio’s. ‘De nieuwe betalingsmethode is ingevoerd in twee buitenregio’s en in de regio rondom de hoofdstad. Dat zijn de witte gebieden.’ Legt uit: De Rwandese overheid besloot in 2000 een nieuw financieringsbeleid te ontwikkelen voor ziekenhuizen en gezondheidscentra. De instellingen worden niet langer betaald op basis van capaciteit, het aantal medewerkers bijvoorbeeld, maar op basis van output, de geleverde diensten zoals de begeleiding van een bevalling.’ De maatregel is ingevoerd om de doelstellingen uit de Millenniumdoelen te halen, weet De Jong. ‘Tussen 2006 en 2008 is de betalingswijze in het hele land in de praktijk gebracht. Dat is in een vrij korte periode. Ik vraag mij af in hoeverre geografische en andere karakteristieken van invloed zijn op de invoering.’

De financiële verandering begon in Kigali en heeft zich daarna verspreid over het buitengebied. ‘Die regio’s zijn anders dan het stedelijke gebied. Er is landbouw en akkerbouw en het onderwijs zal er anders zijn. Wat betekent dat voor de beleidsmaatregel? Blijft die gehandhaafd of krijgt het een andere invulling?’ Vervolgt: ‘Je kunt je voorstellen dat de gezondheidsinstellingen rondom de oorsprong, Kigali, de regels precies zo overnemen als bedoeld, maar dat de regels in verder gelegen centra vervaagd raakt.’ De Jong vertelt dat hij zich kan indenken dat de medewerkers wel het aantal geleverde diensten maandelijks registeren, maar dat de hoeveelheden nog niet leiden tot een prikkel harder te werken. ‘Dat moet nog blijken, maar het kan best zo zijn dat het kwartje van hoe meer diensten, hoe meer geld we ontvangen, nog niet valt.’ De Jong verricht zijn onderzoek aan de hand van een vragenlijst. ‘Die stuur ik op en ik zal langsgaan bij klinieken voor interviews.’ Of hij het hele land doorgaat, weet de student nog niet. ‘Ik moet het onderzoek in die zin nog inkaderen.’ Afrika-ervaring heeft hij al wel. ‘Ik ben ooit drie maanden in Ghana geweest, gewoond en geleefd tussen de locals. Ik weet een beetje wat me te wachten staat, al denk ik het nu luxer voor elkaar te hebben. Ik verblijf tussen de studenten en mijn eerste opvang is een hostel gerund door nonnen, geregeld vanuit het ITC.’

(Foto: Arjan Reef)