‘Wie klein kan, heeft macht’

Hoe kleiner, hoe groter de krachten en hoe meer je er mee kunt. Dat is de rode draad van het onderzoek van Jan Eijkel, de kersverse professor Nanofluidics voor lab-on-a-chip toepassingen aan de Universiteit Twente. Eijkel sprak donderdag zijn oratie uit.
 
In de wereld van microscopisch dunne kanalen is het zaak echt klein te kunnen en toch controle te houden, betoogt Eijkel. Dat leidt soms tot praktische ontwerpoplossingen. Zo fabriceerde de BIOS lab-on-a-chip groep een lang opgevouwen microkanaal om ongewenste luchtbellen in de meetchips van UT spin-off Medimate tegen te gaan. Maar Eijkel presenteerde met speels gemak nog méér verbluffende onderzoekslijnen voor zijn talrijke publiek.
 
Elektrische dubbellaag
Elektrisch pompen is in labchip land een bekend fenomeen; als vanzelf negatief geladen microkanaalwanden vormen een elektrische dubbellaag met de aangetrokken ionen uit de vloeistof die erdoorheen stroomt. Met een externe spanning wordt de vloeistof een handje geholpen in de reis door de chip.
 
 
Een idee van promovendus Yanbo Xie levert ondertussen verbluffende andere resultaten op. In plaats van de vloeistof beweegt hij juist het glazen kanaal. Zo wordt, omgekeerd, een elektrisch meetbare stroom gecreëerd. De oplossingen die bedacht zijn om te voorkomen dat de ionen terugvloeien leveren intussen al hoge voltages op. ‘In dit competitieve veld doen we op het wereldtoneel goed mee. Het is een vorm van groene energie.'
 
De professor liet het werk van de vakgroepleden en promovendi de revue passeren. Zij werken ondermeer aan elektrisch titreren, een ionenautomaat en scheiding van DNA-moleculen – die zich door microkanalen blijken te bewegen als schapen in de lentewei. Eijkel:  ,,Een opvallend fenomeen dat volgens ons wordt veroorzaakt door de speciale manier waarop nanogel op de wand is geadsorbeerd. Misschien is het in de toekomst bruikbaar om DNA-moleculen mee te scheiden.’’