`Algen hebben de toekomst'

Twee minuten hadden zeven studenten om de jury te overtuigen dat zij met hun onderzoek de Shell Bachelor of Master Prijs 2009 moesten winnen. De UT maakte dinsdag kans bij zowel de bachelor- als de masterprijs. In Amsterdam presenteerden de studenten scheikundige technologie Jan de Weerdt (bachelor), Nhi Yen Dang en Willem-Jan van Dijk (beiden master) hun onderzoek. De eerste ging uiteindelijk stralend met 2500 euro naar huis. `Geen idee wat ik ermee ga doen, ik besef het nog niet.'

`Dit is niet een glas vervuild water', begint Jan de Weerdt (22) zijn elevator pitch, terwijl hij een frisdrankglas met groene algen aan het publiek toont. De UT-student scheikundige technologie bijt de spits af van de zeven finalisten van de Shell Bachelor en Master Prijs (drie voor de bachelor, vier voor de master). In twee minuten moeten ze hun onderzoek presenteren voor een jury waarin naast Shell-topman Peter de Wit ook rector magnificus Ed Brinksma zit met collega's uit Delft en Eindhoven.

Jan vertelt de jury dat het kweken en oogsten van algen ten behoeve van biomassa kostbaar is. Hij is nerveus, maar de techniek helpt hem. De microfoon begint te kraken en te galmen. `Dat leidde even af. Ik was bang dat ik de tekst zou vergeten, maar ik bleef gelukkig binnen de tijd.' Hij onderzocht open (lage kosten, lage opbrengst) en gesloten kweeksystemen (hoge kosten, hoog rendement) en ontdekte dat een gecombineerd systeem de opbrengst kan verdubbelen ten opzichte van een open kweekvijver. `De toekomst voor algen ziet er dus goed uit', sluit hij zijn pitch af. Hij heft het glas met algenwater: `Proost!'

De twee concurrenten van Jan uit Eindhoven en Utrecht proberen de jury te overtuigen van hun revolutionaire onderzoek naar het gebruik van een condenserende warmtewisselaar om uitlaatgassen te reduceren en een manier om de efficiëntie van zonnecellen te verhogen. `Eerlijk gezegd vond ik dat die twee na mij het heel goed deden. Ik kwam er zelf niet goed uit bij de vragen, terwijl zij de jury overtuigd antwoordden', kijkt Jan na afloop terug.

Voor de Master Prijs zijn twee UT-studenten genomineerd: de Vietnamese Nhi Yen Dang (27) en Willem-Jan van Dijk (25). Ze moeten de competitie aan met twee studenten uit Eindhoven. `Het lijkt hier wel FC Twente - PSV', grapt de dagvoorzitter. Nhi benadrukte in twee minuten hoe `veelbelovend haar volledig nieuwe technologie is' om CO2 op te slaan door het te bevriezen. `Ik vond het hartstikke leuk, ik was absoluut niet zenuwachtig. Dit is een mooie kans om ons werk te presenteren', vertelt ze na afloop. Ze was onder de indruk van haar concurrenten, al sprak haar onderzoek wel wat meer tot de verbeelding, vond ze. `Mijn onderzoek is echt helemaal nieuw. Toen ik begon aan mijn onderwerp bestond er nog geen kennis in de literatuur. Ik heb alles zelf moeten uitzoeken. Dat was niet bij iedereen zo. Een zonnecel is bijvoorbeeld een bestaande technologie.'

`Eén procent van alle energieproductie gaat naar kunstmest', beweert Willem-Jan van Dijk tegenover de jury. Tijdens de afsluitende borrel vertelt hij: `Het is een enorme ervaring om in zo'n korte tijd voor een zware jury te vertellen wat je hebt onderzocht.' Willem-Jan deed onderzoek naar de reactoren die de kunstmestkorreltjes produceren. `Daar wordt veel hete lucht in geïnjecteerd, maar het probleem is dat we niet weten hoe zo'n reactor werkt. En als je er meetapparatuur in aanbrengt verstoor je de luchtstromen.' Willem-Jan loste dat op door met een hogesnelheidscamera de bewegingen van de deeltjes in kaart te brengen. `Het inzicht in wat gebeurt in een reactor kan bijdragen aan een duurzame samenleving.'

`Zeker bij de masters lag het dicht bij elkaar', licht Ed Brinksma naderhand toe. `Soms hoor je zorgelijke geluiden over niveau maar dit wijst erop dat het aan de bovenkant in ieder geval goed zit.' President-directeur van Shell Nederland Peter de Wit is eveneens lovend over het niveau van het gepresenteerde onderzoek. Hij reikt uiteindelijk de Master Prijs uit aan de Eindhovense studente Anitha Sarkar (uit India) die de efficiëntie van zonnecellen onderzocht.

De Bachelor Prijs gaat naar Jan de Weerdt. `Weer een prijs erbij', merkt Brinksma goedgehumeurd op. `Jan stak er ook echt bovenuit. Hij had de minste presentatie en had pech dat de techniek die ook nog verstoorde, maar zijn onderzoek had hij echt een stuk breder aangepakt dan de andere twee.'

`Helemaal niet verwacht', glundert de winnaar vol trots. Naast hem glimmen zijn ouders mee. Het glas algen heeft hij verruild voor een biertje. `Toen mijn naam werd genoemd, wist ik niet goed of ik moest opstaan of niet. Er ging een enorme adrenalinestoot door mijn maag. Een heel apart gevoel. Wat ik nu ga doen? Geen idee. Waarschijnlijk wat eten en van het weekend een feestje houden. Ik besef het nog niet echt.'

Winnaar van de Bachelor Prijs Jan de Weerdt (22) deed onderzoek naar verschillende kweekmethoden van algen. Hij doet nu zijn master chemical engineering aan de UT en hoopt dat het winnen van deze prijs wellicht kansen biedt om na zijn studie bij Shell aan de slag te gaan. (Foto's: Ernst Bode)

Nhi Yen Dang (27) benadrukte in haar elevator pitch hoe veelbelovend haar nieuwe techniek is om CO2 te koelen voordat het wordt opgeslagen. Ze heeft haar masteronderzoek al een vervolg gegeven, want ze is momenteel PhD in de vakgroep FCRE.

Willem-Jan van Dijk (25) werkt inmiddels bij Shell, maar dat heeft helemaal niets te maken met zijn nominatie voor de Master Prijs. Hij deed na zijn studie een business course en werd aangenomen als procesingenieur op de raffinaderij in Pernis.