Lab is niet meer te betalen

 
De leerstoelen van de hoogleraren Jurriaan Huskens en Jeroen Cornelissen van MESA+  kampen door een combinatie van bezuinigingen, reorganisaties en verhoging van de huurprijzen met grote financiële problemen. Ze besloten om een van de laboratoria te ontruimen en terug te geven aan de faculteit. ‘Het houdt een keer op, de rek is er uit.’
Maaike Platvoet
Geen enkele onderzoeker ontkomt in deze tijden aan financiële achteruitgang. Dat beseffen Jurriaan Huskens, hoogleraar Molecular Nanofabrication, en Jeroen Cornelissen, hoogleraar Biomolecular Nanotechnology, als geen ander. ‘Bij TNW zitten alle groepen in de rode cijfers’, weet Huskens. Wrang is dat hij, net als collega Cornelissen met wie hij het cluster Self-Assembling NanoSystems vormt, uiterst succesvolle onderzoeksresultaten boekt die geen enkel positief effect lijken te hebben op die rode cijfers.
De promovendi van Huskens, vijftien in totaal, worden betaald met het geld dat via onderzoeksprojecten is binnengehaald. ‘Ook de helft van mijn eigen salaris schrijf ik weg op Vici-geld.’ Met de eerstegeldstroomfinanciering zijn de hoogleraren net in staat om de reguliere kosten, zoals huur, secretariaat en telefoon te betalen.
Maar nu is aangekondigd dat de huurprijzen met ingang van 1 januari stijgen, hebben Huskens en Cornelissen besloten om de huur van een van hun laboratoria op te zeggen. Die huur bedraagt 500 euro per m2. Huskens en Cornelissen bezetten samen 600 m2, wat neerkomt op 300.000 euro in totaal. Met het lab dat nu wordt afgestoten, wordt 40.000 euro bespaard.  ‘NWO betaalt natuurlijk niet voor de labruimte’, zegt Huskens. ‘NWO verwacht dat de universiteiten zelf voor goede infrastructuur zorgen. Het is bizar dat de bekostiging uit de eerste geldstroom nog amper mogelijk is.’
Tot een jaar of drie terug was de bekostiging van leerstoelen zo geregeld dat de financiering uit de eerste geldstroom gekoppeld was aan die van de tweede en derde geldstroom. Dus als een groep succesvol was in het binnenhalen van geld uit NWO-projecten of bedrijven, dan steeg ook de eerste geldstroom. Tegenwoordig krijgen alle leerstoelen een vast bedrag.
Ook het voorstel van het College van Bestuur om de promotiepremies verder af te romen, baart zorgen. Per promotie ontvangt de leerstoel 33.000 euro. Het CvB wil dat per 2012 10.000 daarvan naar de universiteit gaat. Cornelissen: ‘Eén argument is dat andere universiteiten dat ook zo doen. Echter, zij berekenen de vierkante meters niet door. Dat ziet ons CvB over het hoofd.’ Huskens: ‘Voor veel collega’s is dit een stap te ver, het hek is nu van de dam.’
Hoewel Huskens en Cornelissen het voortouw nemen met deze eerste ‘actie’, worden binnen de faculteit TNW alle hoogleraren gemobiliseerd om een petitie te ondertekenen en deze aan te bieden aan het College van Bestuur. In de petitie wordt bezwaar gemaakt tegen de afroming van promotiepremies. ‘We hopen met onze labontruiming aandacht te vragen voor de problematiek, want wat ons betreft is de rek eruit. Het houdt een keer op’, aldus Cornelissen.
Zowel aan de decaan Gerard van der Steenhoven als bij de wetenschappelijk directeur van MESA+, Dave Blank, zijn de financiële problemen van de groepen kenbaar gemaakt. Daar wordt begrip getoond, maar geen ‘afdoende actie’ ondernomen.
Wat de hoogleraren van het CvB willen is dat ze meedenken over de problemen waarmee veel leerstoelhouders kampen. ‘En we willen een oplossing voor de meer en meer uit de pas lopende inkomsten en uitgaven en voor de steeds kleinere invloed die we als leerstoelhouders daarop hebben.’

De vakgroepen van Jurriaan Huskens en Jeroen Cornelissen zijn niet meer in staat om de huur voor alle labruimtes op te brengen en hebben daarom besloten een gedeelte af te stoten. Nu het leeg staat kan het ook voor andere doeleinden worden gebruikt. Foto: Gijs van Ouwerkerk
 

Reactie van rector Ed Brinksma
‘Het is niet de bedoeling van het CvB de groei van leerstoelen te belemmeren, maar de overheid maakt het ons moeilijk met kortingen. Wie de krant leest, ziet dat de vooruitzichten niet gunstig zijn. We moeten ons goed op de toekomst voorbereiden. Om die reden hebben we gezegd: we buigen vijftien miljoen om, waarvan zeven miljoen in het onderzoek. Met de geplande ombuigingen wordt naast het opvangen van de tegenvallers op korte termijn ook ruimte gemaakt voor nieuwe investeringen in onderwijs en onderzoek. Het CvB, de decanen en de wetenschappelijk directeuren zijn er in geslaagd tachtig procent van het om te buigen bedrag in het onderzoek te realiseren door in te grijpen in onderzoeksgroepen waar dat omwille van de strategische keuzes en/of de kwaliteit noodzakelijk was. Dat betekent dat er nog een restant te innen was. En hoe vervelend ook, het lukt niet helemaal om de succesvolle groepen uit de wind te houden. Vanuit een soort solidariteitsbeginsel hebben we bij alle groepen van de UT de korting van tienduizend euro per promotiepremie doorgevoerd, een naar onze mening behapbaar bedrag. Dat dit bij bepaalde groepen in combinatie met andere kortingen tot problemen leidt is vervelend. En het is aan de lokale leiding om daar met verstand naar te kijken. Ook in moeilijke tijden blijft het van groot belang om middelen te hebben waarmee je op nieuwe kansen in kunt spelen, anders loop je vast. De huidige aanpak stelt ons daartoe in staat. Er is hiermee duidelijk gekozen voor een toekomstgericht beleid.’