Nederland schiet omhoog in Times-ranking

Bijna alle Nederlandse universiteiten staan dit jaar in de wereldwijde top 200 van het Britse tijdschrift Times Higher Education, waarvan vier in de top 100. De UT staat op positie 200. Harvard University is na acht jaar van de troon gestoten.
 
De makers noemen de nieuwe ranglijst “geweldig nieuws voor Nederland”, dat zichzelf bewijst als “major global higher education powerhouse”. Alleen de Verenigde Staten en Groot-Brittannië hebben meer universiteiten in de top 200 dan Nederland, dat samen met Duitsland in het landenklassement op nummer drie staat.
 
Afgezet tegen de omvang van de nationale economie is deze score nog beter: dan streeft alleen Hong Kong Nederland voorbij.
 
Helemaal bovenaan in de ranglijst van bij elkaar vierhonderd universiteiten prijkt voor het eerst in acht jaar een andere instelling dan Harvard, dat gedeeld tweede staat met Stanford University. De winnaar is deze keer het California Institute of Technology, mede dankzij de forse groei (16 procent) van de onderzoeksfinanciering.
 
De Universiteit Utrecht is de beste Nederlandse instelling op nummer 68. De andere universiteiten die bij de beste honderd behoren, zijn Wageningen (gedeelde 75ste plaats), Leiden (79) en de Universiteit van Amsterdam (92).
 
Deze hoge scores zijn een verrassing, want vorig jaar schudde Times Higher zijn ranking grondig op en vielen de Nederlandse universiteiten opeens ver terug. Geen enkele drong nog tot de top 100 door en slechts tien werden nog tot de beste 200 gerekend. Nu valt alleen Tilburg (plaats 251-275) erbuiten.
 
Maar de “verfijning” van de methodologie zorgt ervoor dat de excellentie van het Nederlandse hoger onderwijs beter over het voetlicht komt, aldus THE. De makers twijfelen er niet aan of de goede Nederlandse score komt voor uit een gemeenschappelijke drive om gericht te investeren in hoger onderwijs en het stelsel te internationaliseren.
 
Vorig jaar besloot het blad om voortaan met een andere partner samen te werken. De data worden nu geleverd door Thomson Reuters. Ook de criteria behoefden aanpassing, beslisten de makers toen. Nu hebben zijn die criteria opnieuw bijgesteld – met gunstige gevolgen voor de Nederlandse positie.
 
De methodologie is aangepast in het voordeel van vakgebieden als letteren, sociale wetenschappen en de humaniora. Voorheen waren universiteiten met exacte en technische opleidingen in het voordeel, omdat private financiering in de ranglijst meetelt en technische universiteiten vaak meer geld aantrekken.
 
De scores op de ranglijst zijn gebaseerd op de reputatie van instellingen op het gebied van onderzoek en onderwijs. THE meet de reputatie van instellingen met een enquête, die dit jaar door ruim dertienduizend academici is ingevuld. Volgens THE werken de respondenten gemiddeld meer dan zestien jaar aan een universiteit en hebben ze ruim vijftig publicaties op hun naam staan. Ze kregen vragen voorgelegd als: “Waar zou u een uitstekende bachelorstudent naartoe sturen om zijn master te gaan volgen?”
 
Het onderwijs telt voor dertig procent mee in de eindscore. De omvang en reputatie van het onderzoek wegen eveneens voor dertig procent. Hetzelfde geldt voor de citatiescore, waarmee de makers de invloed van onderzoek meten. Dan blijft er nog tien procent over: 2,5 procent voor innovatie en inkomsten uit samenwerking met het bedrijfsleven en 7,5 procent voor de internationalisering van medewerkers en onderzoek.
 
Dat laatste criterium – de internationalisering van onderzoek – is nieuw. Times Higher kijkt hoeveel artikelen van de universiteit worden gepubliceerd met minstens één internationale co-auteur. Daarin scoort Nederland naar verhouding goed: eerder dit jaar bleek al dat ruim de helft van alle Nederlandse wetenschappelijke artikelen worden geschreven in samenwerking met een wetenschapper uit een ander land. Wereldwijd is dat slechts 35 procent.
 
HOP, Bas Belleman
 
 
Positie Nederlandse universiteiten THE Ranking 2011
 
68        Universiteit Utrecht                              (2010: nr. 143; 2009 nr. 70)
=75      Wageningen Universiteit                       (2010: nr. 144; 2009 nr. 155)
79        Universiteit Leiden                               (2010: nr. 124; 2009 nr. 60)
92        Universiteit van Amsterdam                 (2010: nr. 165; 2009 nr. 49)
=104    TU Delft                                              (2010: nr. 151; 2009 nr. 83)
115      TU Eindhoven                         (2010: nr. 114; 2009 nr. 120)
134      Rijksuniversiteit Groningen                   (2010: nr. 170; 2009 nr. 138)
157      Erasmus Universiteit Rotterdam           (2010: nr. 159; 2009 nr. 108)
=159    Radboud Universiteit Nijmegen            (2010: geen; 2009 geen)
=159    Vrije Universiteit                                  (2010: nr. 139; 2009 nr. 165)
=197    Maastricht University                           (2010: geen; 2009 nr. 116)
200      Universiteit Twente                              (2010: nr. 185; 2009 nr. 200)