Psychologie op nieuwe leest geschoeid

Het oordeel van de Keuzegids Hoger Onderwijs, die eind 2009 verscheen, over de UT-bachelor psychologie is hard: de opleiding scoort beneden de maat. Wat echter niet wordt vermeld in de gids, is dat het psychologieonderwijs op de UT het afgelopen jaar al flink op de schop ging. Met als resultaat een nieuw curriculum, een nieuwe specialisatie, een nieuwe opleidingsdirecteur en een nieuwe onderwijscoördinator.

Interim-directeur Toine van Bijsterveldt en onderwijscoördinator Laura Holsbeeke namen het psychologieonderwijs op de schop. (Foto: Gijs van Ouwerkerk)

De opleiding psychologie bleek bij haar start in 2002 een schot in de roos voor de UT. Binnen no time stroomden de studenten in grote aantallen toe. `De melkkoe van de UT', verwoordt interim-opleidingsdirecteur Toine van Bijsterveldt het succes van de aanmeldingen. Maar waar ging het mis, luidt dan de voor de hand liggende vraag. `Aan de ene kant was dat een financiële kwestie. Een nieuwe opleiding psychologie kon, maar dan met de geringste middelen', vertelt Van Bijsterveldt. `En dus werd een docentenkorps samengesteld uit mensen van onder andere de opleidingen communicatiewetenschap en onderwijskunde.' Van Bijsterveldt zegt dat in Rotterdam gelijktijdig een opleiding psychologie werd gestart. `Daar werd wel flink in geïnvesteerd. Het resultaat is nu terug te zien in de Keuzegids. Rotterdam staat bovenaan, de UT onderaan.'

Desondanks deed psychologie het met de weinige middelen die ze tot haar beschikking heeft, erg goed. Ook de onderwijsvisitatie 2006 was prima. De volgende stap in de ontwikkeling van de opleiding had toen gezet moeten worden, maar de toenmalige opleidingsdirecteur Jules Pieters vertrok naar Nijmegen. `De handicap in die tijd was dat het ontbrak aan richting en leiding, dat werkte door naar alle betrokkenen.'

Decaan Hubert Coonen zag de onrust en ging op zoek naar een nieuwe leidinggevende. Intern werd niemand gevonden, dus werd Van Bijsterveldt in november 2008 als interim-bestuurder van het adviesbureau Boer & Croon aangetrokken om - zoals hij het zelf zegt - `de winkel op te poetsen'. `De eerste maanden heb ik vooral geluisterd. Wat ik aantrof was een club gemotiveerde docenten, maar er was geen consensus over een nieuw curriculum. Interne processen verliepen stroef. Studenten klaagden over te weinig intensief en te weinig gevarieerd onderwijs. Iedereen zag uit naar verandering.'

Van Bijsterveldt kreeg in januari 2009 zijn plan van aanpak unaniem geaccepteerd. Het curriculum ging op de schop, met als belangrijkste veranderingen: een harde knip tussen bachelor en master, zes duidelijke leerlijnen (basis psychologie, methoden en technieken, academische vaardigheden, psychologische vaardigheden, ontwerpen van psychologische interventies, voorbereiding op de masterspecialisaties), een nieuwe specialisatie geestelijke gezondheidsbevordering en meer ruimte voor stages en minors. Ook wordt een onderwijscoördinator aangesteld: Laura Holsbeeke.

`Er zit een duidelijke structuur in het nieuwe programma. Het onderwijs is intensiever gemaakt: de studenten krijgen nu meer opdrachten en werkcolleges en dat zorgt dus ook voor meer contacturen', aldus Holsbeeke. `Aan een nieuw curriculum voor het master-onderwijs wordt momenteel gewerkt, dit gaat in september lopen. Het programma voor de pre-master is ook aangepast, dit is individueler geworden met meer aandacht voor onderzoeksvaardigheden.'

De eerstejaars- en derdejaars studenten werken nu al - deels - met het nieuwe programma, volgend jaar geldt dat ook voor de tweedejaars. `Met ingang van het studiejaar 2011/2012 is het bachelorcurriculum volledig vernieuwd, zegt Holsbeeke.

Wat betreft de aanwas van Duitse studenten, is op een bedrijfsmatige manier onderzocht of deze instroom blijvend is. Van Bijsterveldt: `Het antwoord luidt ja. Maar we willen wel het taalniveau van deze studenten, en dat van de Nederlandse studenten, omhoog hebben. De huidige taaltoets NT2 - die studenten moeten halen om aan het eerste jaar te mogen beginnen - is van een te laag niveau. We willen dat alle studenten `academisch Nederlands' beheersen. Onderzocht wordt of we deze nieuwe taaltoets verplicht kunnen stellen in de bachelor.'

Nu de klus is geklaard, verlaat Van Bijsterveldt binnenkort de UT. De formaliteiten rondom de aanstelling van de nieuwe opleidingsdirecteur lopen, zijn naam wordt binnenkort bekend gemaakt.