'UT moet zich uitspreken tegen beurspromovendi’

Staatssecretaris Halbe Zijlstra zette vorige week de deur open voor universiteiten die hun aio’s in plaats van salaris een studiebeurs willen geven. Een slecht idee, vindt het UT-promovendinetwerk P-NUT. Promovendi verrichten werk en moeten daarvoor worden betaald. Bovendien gaat die wetswijziging ten koste van de kwaliteit, want de beste onderzoekers zullen voor het bedrijfsleven kiezen.

Paul de Kuyper

De discussie over het betalen van promovendi met salaris of een beurs speelt al langer. Eerder verzekerde rector magnificus Ed Brinksma aan P-NUTdat de UT een zogenaamd bursalenstelsel waarbij promovendi een beurs krijgen ‘niet wenselijk’ acht. Björn Harink, aio in de vakgroep Tissue Regeneration, lid van P-NUTen U-raadslid namens Pro-UT, hoopt dat de rector binnenkort dit standpunt herhaalt.

Harink vreest dat universiteiten de concurrentieslag met de industrie verliezen als dit stelsel inderdaad wordt ingevoerd. ‘Het salaris van een promovendus is niet hoog, maar je krijgt wel salaris. Daarbij bouw je pensioen en WW op. Met een beurs krijg je minder geld, dan wordt het bedrijfsleven nog interessanter. Als je een leven wilt opbouwen, waarom zou je dan nog promoveren?’

P-NUTis bang dat de beste promovendi kiezen voor de industrie. ‘De UT heeft goede onderzoekers nodig met een technische achtergrond. Die zijn in Europa nu al moeilijk te vinden. Vacatures staan soms een jaar open,’ aldus Harink. Dat wordt alleen maar erger. Hij kent het argument dat universiteiten met beurspromovendi voor hetzelfde geld anderhalf in plaats van één aio kunnen aanstellen. ‘Maar dat gaat ten koste van de kwaliteit. Je jaagt twee goede promovendi weg en je krijgt er drie mindere voor terug.’

Daarnaast speelt een juridisch punt. In Groningen heeft de rechter zich al uitgesproken tegen beurspromovendi. Aio’s verrichten namelijk werk voor de universiteit en moeten daarvoor volgens de wet beloond worden met salaris, inclusief WW-premie en pensioenopbouw. ‘Er zal dus fundamenteel iets moeten veranderen in de status van de promovendus, voordat je dit langs de rechter krijgt’, vermoedt Harink.

In het buitenland is het veel gebruikelijker dat PhD’s als studenten te boek staan. De universiteiten zien een promotie als een investering in je eigen opleiding, een logisch vervolg op je master. Overigens zijn niet alle universiteiten voorstander van een bursalenstelsel. Groningen, Maastricht en de UvA hebben in het verleden geprobeerd bursalen aan te stellen; Nijmegen was mordicus tegen. P-NUThoopt dat ook de UT zich opnieuw hiertegen uitspreekt. Harink zal er rector Ed Brinksma in ieder geval begin maart tijdens de overlegvergadering van de Universiteitsraad naar vragen.