Vertrek Hans Kuipers met collega's naar TU/e

Hoogleraar Hans Kuipers, wetenschappelijk directeur van instituut IMPACT, vertrekt naar Eindhoven waar hij een volledig nieuwe leerstoel in de procestechnologie krijgt. Zijn collega Martin van Sint Annaland, nu nog universitair hoofddocent, wordt hoogleraar aan de TU/e.

Het tweetal neemt twee onderzoekers (uit de vakgroep fundamentals of chemical reaction engineering) mee, evenals enkele promovendi. De TU/e spreekt van een megadeal, het CvB van de UT reageerde onaangenaam verrast en noemt het vertrek van Kuipers, een van de topwetenschappers van de UT, een klap voor de universiteit.

Hans Kuipers (Foto: Arjan Reef)

Kuipers (50) wordt in Eindhoven hoogleraar multiscale computational fluid dynamics modelling. Van Sint Annaland (38) gaat de leerstoel chemical process intensification bekleden. De Twentse UD's Niels Deen en Fausto Gallucci gaan met hen mee, plus een nog niet vastgesteld aantal (van de vijftien) aio's. Wanneer de vier de overstap maken hangt af van de afronding van hun onderzoek- en onderwijswerkzaamheden aan de UT, maar het zal ergens tussen juni en september zijn.

Martin van Sint Annaland (Foto: Gijs van Ouwerkerk)

`An offer you can't refuse', noemt Kuipers het aanbod dat hij uit Eindhoven kreeg. `Daar hebben ze nog een faculteit scheikundige technologie', benadrukt hij. `De TU/e heeft besloten significant te investeren in de procestechnologie en wil op dat vakgebied een center of gravity worden in Europa. Ze hebben de daad bij het woord gevoegd en snel en kordaat gehandeld. Voor hen is dit een megadeal. Soms wordt de battle for brains op het scherpst van de snede gestreden. Of de UT wel het juiste instrumentarium heeft om toptalent aan te trekken en te behouden? Dat is zeker een vraag die de UT zich kan stellen.' Wat meespeelt is dat Kuipers zich in Eindhoven weer fulltime kan bezighouden met onderzoek, waar hij in Twente ook nog het management van instituut IMPACT doet. `Die dubbele belasting zorgt voor enorme druk. Mijn hart ligt bij de wetenschap.' Hij vertelt dat het heel gewoon is dat er aan hoogleraren zoals hij, van tijd tot tijd wordt getrokken. `Dat is normaal in dit vak. Deze aanbieding kon ik niet laten lopen.' De procestechnologie in Twente zal nu `wat anders' worden ingevuld, verwacht Kuipers.

Voor Van Sint Annaland betekent de overgang een regelrechte promotie. Hij was binnen zijn huidige faculteit `in een vergevorderd stadium' in gesprek over een persoonlijk hoogleraarschap, maar in Eindhoven kan hij een volledige eigen leerstoel krijgen met twee stafleden. `Het persoonlijk hoogleraarschap in Twente geldt maar voor vijf jaar en pas daarna zou worden bekeken of er een eigen leerstoel in zit. Die onzekerheid weegt niet op tegen een fulltime hoogleraarschap aan de TU/e, plus de duidelijke lijnen die daar zijn uitgezet. Bovendien was duidelijk dat het volume aan onderzoek in de procestechnologie in Twente niet zou toenemen met zo'n nieuwe leerstoel. Eigenlijk zouden Hans en ik dan dus twee halve leerstoelen bekleden.'

Kuipers kreeg in november van het afgelopen jaar nog een (persoonlijke) Europese subsidie (ERC Advanced Grant) van 2,5 miljoen toegekend. Dat geld neemt hij mee naar Eindhoven. Van Sint Annaland won in 2008 een Vidi-subsidie van NWO van zes ton. De aio's die hij hiervan heeft aangesteld zullen hoogstwaarschijnlijk meeverhuizen. Zowel Van Sint Annaland als Kuipers studeerden chemische technologie in Twente en promoveerden aan de UT. Kuipers: `We gaan niet zomaar weg. Dit is een weloverwogen beslissing geweest, niet emotioneel. Vanuit Eindhoven krijg ik veel felicitaties, maar ook collega's in mijn directe omgeving noemen het een logische stap. We willen hier met opgeheven hoofd weggaan en blijven samenwerken met de onderzoeksgroepen van de UT.'

Het college van bestuur intussen is onaangenaam verrast door het vertrek van Kuipers. In de universiteitsraad zei Anne Flierman woensdagochtend dat er stevige woorden over gesproken zijn. Vooral ook omdat hij het nieuws niet van Kuipers zelf hoorde, maar uit Eindhoven. Volgens Kuipers heeft hij maandag ochtend vroeg zijn ontslagbrief overhandigd aan rector magnificus Ed Brinksma, direct nadat de deal was beklonken. `Ik heb `s middags nog een constructief gesprek met hem gevoerd. Bijna iedereen neemt mijn vertrek sportief op, ook Ed. De hoogleraren uit de vakgroepen waar ik veel mee samenwerk noemen het allemaal iron logic. Tegen zo'n aanbod kun je geen `nee' zeggen.'

De universiteitsraad stelde wel kritische vragen over het vertrek van Kuipers. Pro-UT-lid Jan van Alsté noemde het woensdag in de overlegvergadering een `achterbakse zaak'. Hij vroeg zich hardop af of de UT nog wel mee moet doen aan de 3TU-federatie als wetenschappers op deze manier bij elkaar worden weggekaapt.