Vertrouwen in elkaars onderwijs

Martijn van Velzen is een bevlogen docent aan de faculteit MB. Als hij ergens voor gaat, dan ook helemaal. En dat betekent in zijn vak dat Van Velzen vooral uitdagend en prikkelend onderwijs aan studenten wil bieden. Zo bedacht hij voor een groep masterstudenten een nieuwe opdracht, dat `alle elementen' van goed academisch onderwijs omvat.

Van Velzen studeerde sociologie in Groningen en promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam, waarvan hij langere tijd in Berkeley in California doorbracht. Een postdoc volgde in Tilburg, en sinds 2007 is hij universitair docent op het gebied van HRM aan de UT.

Van Velzen is kritisch. Dat bleek onder andere uit een interview dat het weekblad Intermediair met hem had, in december 2009, over wonen in de Haagse vogelaarwijk Vrederust. En passant meldde de UT-docent in dat interview dat hij het fenomeen `tijdschrijven' op zijn werk zo vreselijk vindt. Hij wil daar niet aan mee doen. `Wat wil je dan', vroegen zijn collega's. Hij wil gewoon met rust gelaten worden en zijn werk doen. `Maar dit is nou eenmaal het systeem', zeiden de collega's weer. `Nee', zei Van Velzen toen. `Wij zijn het systeem. En als wij het niet willen, dan gebeurt het niet.'

Die manier van kijken, op een andere manier naar de werkelijkheid, is voor hem typerend. En zo staat hij ook in het onderwijs. `Momenteel geef ik het vak Management & Organisatie aan eerstejaars. Het gaat om een hele grote groep studenten, zo'n 360. De consequentie van zo'n grote groep is dat niet iedereen het vak haalt. De zwakke studenten krijgen te weinig aandacht, de goede studenten te weinig uitdaging. Toch moeten ze allemaal die eindstreep halen. Want de universiteit wordt per afgestudeerde student afgerekend.' Van Velzen heeft daar wel eens gesprekken over gevoerd, met collega's, met de decaan en met zijn leidinggevende. `We werken hier op een kennisinstelling, we zijn allemaal hoog opgeleid. En toch wordt er één vraag niet gesteld: kan het beter? Ik vind dat de huidige universiteitsbestuurders onvoldoende inzien wat de kracht is van goed onderwijs. De studenten zijn onze ambassadeurs. Bedrijven moeten zeggen: die alumni van de UT, die moeten we hebben. Dat bereik je niet met een nieuwe huisstijl, maar met intensief onderwijs voor kleine groepen studenten.' Van Velzen ziet het zo vaak in zijn eigen collegezaal: aardige en best intelligente jongens en meisjes, maar eigenlijk niet geschikt voor een opleiding bedrijfskunde. `Tegenover deze studenten moet je eerlijk zijn, zeggen dat ze beter hun heil ergens anders kunnen zoeken. Maar dat is hier uit den boze. De nadruk ligt op volume: onderwijsomzet moet er gedraaid worden. En als een student voor de zoveelste keer is gezakt voor een tentamen, dan krijgt hij of zij toch gewoon een vervangende opdracht? Zo wordt er gedacht.'

Dat veel docenten het onderwijs ervaren als `last' en onderzoek als `ruimte', vindt hij jammer, maar ook begrijpelijk. `Op het publiceren van artikelen word je afgerekend, ik ook.' Desondanks wil Van Velzen vernieuwend bezig zijn met onderwijs. Zo viel het hem op dat studenten vaak Wikipedia raadplegen, terwijl ze eigenlijk helemaal niet weten hoe deze informatievoorziening werkt. `Als je iets gebruikt, dan moet je weten hoe het werkt.' Daarom liet hij een groep van twintig masterstudenten werken aan een zogenaamde wiki-opdracht. De studenten moesten voor het vak `Managing Human Resource Flows' een entry ontwikkelen op wikipedia. Alleen als de hele groep meewerkte, kon een punt verdiend worden. `Het gold dus als een groepsopdracht en een individuele opdracht. Academische aspecten als het vergaren van kennis, kennis uitdragen en groepsproces vormden allemaal een onderdeel. En het pakte wonderwel goed uit, de studenten werkten hard en enthousiast. Als docent hoefde ik in dit geval alleen maar te faciliteren en soms instructies te geven. Aan het woord coach heb ik overigens een hekel.'

`Als een docent tevreden is over het onderwijs, dan is dat zo. En als hij of zij aan de max zit van zijn kunnen, dat zit-ie aan de max. Maar als de vraag `kan het beter?' niet wordt gesteld, dan vind ik dat erg. We moeten altijd kritisch blijven. Mijn belangrijkste drijfveer is om te kijken naar vanzelfsprekende zaken op een niet vanzelfsprekende manier. Daarmee onderscheid ik me. Ik wil graag mijn eigen ding doen en daar helemaal voor gaan. Maar dan moeten we wel een beetje vertrouwen hebben in elkaars onderwijs en onderzoek. Elkaars inspanningen controleren via tijdschrijven hoort daar niet bij.'

Martijn van Velzen. Foto: Arjan Reef