Wanneer komt de prikklok?

Elke drie weken komt er een (standaard)mailtje in mijn mailbox: dat het urenschrijfsysteem TAS weer wordt afgesloten en dat ik voor de afgelopen drie weken de uren die ik aan allerlei projecten heb besteed moet registreren. Tot een paar maanden geleden gooide ik die mailtjes ongelezen weg; ik was in de veronderstelling dat ik geen uren hoefde te schrijven. Toen ik na mijn promotie ineens aan allerlei kleine projecten ging werken veranderde de situatie. Ineens plofte er een mailtje op mijn virtuele deurmat: waarom er voor project XYZ nog geen uren waren geregistreerd? Een paar dagen later kwam er een nog dwingender mailtje: als we geen uren gingen schrijven voor project ABC liepen we de kans dat we ook het geld van het project niet kregen.

Mijn eerste reactie was er één van paniek en snel logde ik in op de (zeer onoverzichtelijke) nieuwe website. Nadat ik een tijdje bezig was met invullen en ik op basis van mijn agenda probeerde te reconstrueren wat ik zoal gedaan heb de laatste maanden sloeg de wrevel toe. Waarom doe ik dit eigenlijk?

Ik keerde terug naar het mailtje waarin stond dat ik geen geld kreeg zonder registratie. Na deze tweede lezing sloeg de verbazing toe. Een project waar ik eigenhandig (met collega's) een voorstel voor had geschreven en financiering voor had gekregen. En dan zou onze financiële afdeling besluiten dat ik mijn geld niet krijg?

Tijdens mijn colleges organisatiekunde had ik geleerd dat je twee soorten functies in organisaties hebt: de staf en de lijn, waarbij de staf het werken van de lijn probeert te faciliteren. TAS is een voorbeeld van de omgekeerde wereld: ik moet de staf voorzien van informatie zodat zij kunnen besluiten of ik `mijn' geld wel krijg. En waarom moeten zij dit eigenlijk weten?

Moderne doctrines in de organisatiekunde hebben het over `prestatiegericht werken', waarbij het niet uitmaakt hoe, waar en wanneer je je werk doet, als je de afgesproken output maar realiseert. Dat sluit ook aan bij de afspraken die ik maak met mijn opdrachtgevers en zelfs met mijn leidinggevende heb ik zo'n afspraak gemaakt. Ik zorg dat ik een aantal doelstellingen haal en in ruil daarvoor krijg ik salaris.

Tenminste, ik dacht dat ik zo'n afspraak had. Blijkbaar wil de UT toch graag van mij weten wanneer ik wat doe. Waarom wil ze dit weten? Vermoedelijk om te kunnen sturen, om mij te kunnen benchmarken tegen mijn collega's. Als ik niet genoeg declarabele uren heb in vergelijking met mijn collega's word ik daarop afgerekend. De vraag is alleen of dit criterium wel goed genoeg is. Het aantal gefactureerde uren zegt immers niks over de kwaliteit van het werk dat ik lever.

Belangrijker is de vraag wat de volgende stap zal zijn. Moet ik straks naast mijn projecturen ook mijn overige uren gaan registreren, zodat het management kan zien wat ik allemaal doe? Onder welk OFI-nummer schrijf ik de uren waarop ik nutteloos nu.nl zit te lezen of uit het raam staar? En hoe schrijf ik de momenten waarop ik onder de douche sta na te denken over een artikel of 's nachts in bed wakker lig van een conferentiedeadline? Wanneer staat ons de invoering van de prikklok te wachten zodat men ook nog eens kan controleren of ik wel genoeg uren aanwezig ben?

Het meest fundamenteel is echter de vraag in hoeverre TAS botst met de academische vrijheid. Was het idee van de universiteit niet dat haar medewerkers een zeer grote vrijheid moeten genieten om onderzoek te verrichten en om in de uitoefening van hun functies hun mening te uiten (aldus Wikipedia)? Waar blijft die vrijheid als ik me continu moet verantwoorden over mijn urenbesteding?

Ik ben ermee gestopt, met TAS. Ik weet dat het niet veel werk is om je projecturen te registreren, maar het gaat mij om het onderliggende principe. Eerst moet er een bevredigend antwoord komen op de vraag in hoeverre de behoefte aan project- en managementinformatie mag ingrijpen op onze academische vrijheid.